واسيلى ولاديميروويچ بارتولد ( مترجم : كريم كشاورز )
480
تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى )
جربزه و استعداد از عمرو كمتر نبوده توانسته بود در متصرفات خويش سازمان دولتئى كه از لحاظ انتظام و همآهنگى كمتر از آن عمرو نبوده ايجاد كند و ضمنا مبانى حقوقى حكومت او محكمتر از دولتى بوده كه « قاطرچى پيشين » پديد آورده بود . اسمعيل بن احمد كه در سال 235 هجرى . / 849 ميلادى در فرغانه به دنيا آمده بود در بخارا فعاليت خويش را آغاز كرد . وى در سال 261 هجرى / 874 ميلادى از طرف برادر خود نصر به آنجا اعزام شده بود . پس از سقوط طاهريان « 1 » بخارا دچار سرنوشت ديگر بلاد خراسان گشت و فاقد حكومت استوار و مستقر بوده . در آغاز سال 261 هجرى / 874 ميلادى حسين بن طاهر الطائى كه به ظن غالب همان فرد مشهور دودمان طاهريان مىباشد - از خوارزم وارد بخارا شد . ساكنان بخارا در برابر وى مقاومت ابراز داشتند . و وى پس از پنج روز حرب شهر را تصرف كرد . خوارزميانى كه با وى بودند در شهر دست به هر گونه حركات بىرويه زدند . بخش مهم شهر در آتش سوخت . حسين به ساكنان عفو كامل نويد داد ولى بمحض اينكه مردم به سخن او اعتماد كرده متفرق شدند نقض عهد كرد . در نتيجه قيام تازهاى برپا شد . حسين در كوشك خويش محبوس شد و ناگزير شبانه آنجا را ترك گفت و حتى نتوانست پولى را كه از مردم گرد آورده بود با خود ببرد . شورشيان پولها را غارت كردند و بسيارى از خانوادههاى بخارى ثروت خويش را مرهون آن شبند . پس از عزيمت حسين اغتشاشات تجديد شد . هواخواهان نظم و آرامش گرداگرد فقيه ابو عبد اللّه فرزند ابو حفص مشهور جمع شدند و بمتابعت از اندرز وى از نصر بن احمد
--> ( 1 ) - مطالب بعدى به گفتهء نرشخى است ( چاپ شفر ، 76 و بعد ) .